วลาดิมีร์ ปูทัน กับบล็อกดอง-ล่องทะเล

• วัสดุศาสตร์ : ความรู้เรื่อง อิฐ หิน ปูน ทราย โลหะ พลาสติก บลาๆๆ ใครบ้างที่ไม่ชอบวิชาชีวะเพราะต้องท่องจำ? ไอ้ตัวนี้แหละท่องจำหัวโตไม่แพ้กัน

• พื้นฐานการช่าง: workshop ตะไบ ตัดเหล็ก อ๊อกเหล็ก ฯลฯ รวมทั้งความรู้เชิงทฤษฎีทั้งหลายเกี่ยวกับงานช่าง เป็นวิชาพื้นฐานฯ สำหรับลูกผู้ชายที่อุดมไปด้วยเสื้อช็อป คราบไคล ผงตะไบ กลิ่นน้ำมัน (น้องๆ ผู้หญิงทั้งหลายอย่าห่วงครับ เพราะคนที่ได้เปรียบในการเรียนวิชานี้คือผู้หญิง...แปลกแต่จริง แต่ลองเรียนแล้วจะรู้เองว่าเพราะอะไรครับ )

• การวาดรูปเชิงวิศวกรรม: โดย drawing ของวิศวฯ จะไม่เน้นรูปประเภทสามมิติเช่น isometric หรือ perspective เหมือนทางสถาปัตย์เขานะครับ แต่จะเป็นรูปสองมิติในหลายมุมมอง เพื่อให้คนดูรูปไปจินตนาการเป็น 3 มิติกันเอาเอง ... ตรงนี้ใช้สมองในการ visualize พอดู จะว่าง่ายก็ง่ายเพราะวาดแค่สองมิติ จะว่ายากก็ยากเพราะต้องวาดรูปเดียวหลายมุม ให้ออกมาเป็นรูปเดียวกัน .... ส่วนพวกโปรแกรมสามมิติอย่าง CAD เป็นวิชาเฉพาะของบางภาควิชา ในระดับสูงขึ้นไปครับ

พอเลือกภาควิชาวิศวกรรมเคมีแล้ว ทีนี้วิชาที่เรียนก็จะแตกแขนงออกไป ของใครของมัน ถึงตรงนี้เราอาจต้องเรีัยนวิชาของภาคอื่นเพื่อ up stat ที่จำเป็นสำหรับงานสายของเราบ้าง แต่ก็จะไม่ลงเจาะลึกเท่ากับภาควิชาที่เป็นเจ้าของวิชาครับ ตัวอย่างของวิชาพวกนี้เช่น คณิตศาสตร์ชั้นสูงขึ้นอย่าง statistics, numerical methods, สมการเชิงอนุพันธ์ หรือ statics/dynamics (กลศาสตร์ชั้นสูงขึ้น ที่ศึกษาระบบของมวลซึ่งอยู่นิ่ง/เคลื่อนไหว) หรือ mechanics of materials (วัสดุศาสตร์ชั้นสูงขึ้น ที่เน้นคำนวณมากกว่าการท่องจำทฤษฎี) หรือ Computer Application (programming ขั้นสูงขึ้น เน้นประยุกต์ใช้กับโจทย์ที่เกิดขึ้นในสายงานของเราโดยเฉพาะ)

• Chem Eng Fundamentals การวิเคราะห์ระบบการผลิต ด้วยดุลสมการตามกฎอนุรักษ์มวลและพลังงาน (Conservation of Mass/ Energy) ...แค่สอง concept สุดเบสิก จำง้ายง่าย...ที่อาจตามมาหลอกหลอนนักเรียนได้ยัน ป. โท เพราะการวิเคราะห์ระบบจริงที่ซับซ้ิอนยิ่งๆ ขึ้นมักต้องอาศัยวิชาอื่นเข้ามาประกอบ เรียกได้ว่าเป็นวิชาพื้นฐานที่มองข้ามไม่ได้เลย


• Thermodynamics หรืออุณหพลศาสตร์ เป็นการศึกษาระบบต่างๆ โดยเน้นไปทางความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิ กับสมบัติอื่นๆ ของระบบ วิชานี้เน้นความเข้าใจระบบ ณ จุดสมดุล เป็นหัวข้อที่กว้างมากและลึกซึ้งบรรลัย ส่วนใหญ่ของคนที่เทพวิชานี้ มักทำวิชาอื่นได้เทพไม่แพ้กัน (ความเห็นส่วนตัว)


• Kinetics หรือจลนศาสตร์เคมี ศึกษา "ทิศทาง" และ "อัตราเร็ว" ของปฏิกิริยาเคมีที่เกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงที่เริ่มทำปฏิกิริยาไปจนถึงจุดสมดุล (และมักเกิดขึ้นใน reactor ซึ่งเป็นสิ่งที่วิศวฯ เคมีอย่างเราๆ ต้องเข้าไปจับต้อง) ความต่างระหว่างวิชานี้กับ Thermodynamics ก็คือ ... การมีส่วนร่วมของตัวแปรอิสระที่มีชื่อว่า "เวลา" นั่นเอง
  

• Transport Phenomena เป็นวิชาว่าด้วยการไหลและการถ่ายเท ของสิ่งสามสิ่งได้แก่โมเมนตัม พลังงาน และมวลในระบบ เล่นกับตัวแปรเชิงเวลา...เตรียมใจที่จะต้องพิสูจน์สูตรดิฟเฟอเรนเชียลกันเป็นหน้าๆ ไว้ให้ดีครับ

• Unit Operation วิชาพื้นฐานในหมู่พื้นฐานของสายวิศวกรรมเคมี ว่าด้วย "ยูนิต" หรือ "หน่วยปฏิบัติการ" ซึ่งถือว่าเป็นองค์ประกอบย่อยๆ หรือ "อวัยวะ" ของระบบการผลิตหนึ่งๆ ตัวอย่างเช่นโรงกลั่นน้ำมันก็จะต้องมีหอกลั่นที่ 1-2-3-4 ฯลฯ มี heater-cooler และปั๊มอีกอย่างละหลายตัว และบลาๆๆ...ซึ่งวิชานี้ก็จะเน้นเจาะลึกถึงหลักการทำงานของเครื่องจักรพวกนี้ โดยใช้ทฤษฎีทางกลศาสตร์ เทอร์โมไดนามิกส์ และอื่นๆ... Unit Op มีการแบ่งเนื้อหาย่อยออกเป็นหลายเทอม เพราะหน่วยปฏิบัติการเหล่านี้มีรายละเอียดที่เยอะใช่เล่น

• Process Dynamics and Control หรือวิชาการควบคุมพลวัตของระบบ จะเรียนวิชานี้พื้นทางคณิตศาสตร์ต้องแน่น เพราะจะยุ่งเกี่ยวกับการ model ระบบวาวล์ซึ่งเปรียบได้กับเส้นเลือดของโรงงาน ด้วยแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ กราฟของตัวแปรตามเวลาจะโผล่มาให้วิเคราะห์กันยุ่บยับ เพื่อให้เราวิเคราะห์ฺว่า ถ้ากราฟมันมาอย่างนี้ แล้วเราจะปรับเพิ่มหรือลดตัวไหนยังไง...เพื่อไม่ให้โรงงานเราบึ้ม
  

• Process Safety ความปลอดภัยน่ะสำคัญนะเออ จะคุมโรงงานได้ก็ต้องรู้เรื่องการรักษาความปลอดภัย และัใส่ใจเรื่องสิ่งแวดล้อมด้วย สองหัวข้อนี้มักมาเป็นแพ็คคู่ภายใต้วิชาเดียว
  

• Computer Simulation เรียนการใช้งานโปรแกรม CAD สำหรับระบบการผลิต โปรแกรมพวกนี้จะช่วยให้เราทำการคำนวณหาค่าต่างๆ ภายในระบบได้อย่างง่ายดายกว่าคำนวณลงกระดาษนับร้อยๆ เท่า! แต่ต้องระวังไว้ให้ดีว่า garbage in - garbage out (ถ้าคุณใส่ข้อมูลขยะ ก็จะได้ผลลัพธ์แบบสวะๆ) คนที่พึ่งพาคอมพิวเตอร์โดยพื้นฐานไม่แม่น ก็จะโดนคอมฯ ปั่นหัว จนเน่าวิชานี้ได้โดยไม่รู้ตัว

• Process Design วิชาบูรณาการของความรู้ทางวิศวกรรมเคมี! มักเรียนกันในปีสุดท้าย! ขอเตือนไว้ก่อนว่า...ใครเกลียดวิชาไหน ก็จะได้เจอวิชานั้นอีกครั้งในเทอมนี้นี่แหละ! เพราะการออกแบบระบบการผลิตนั้นต้องใช้ความรู้แทบทุกวิชาเท่าที่เรียนมา คะแนนส่วนมากของวิชานี้มักเป็นงานกลุ่ม และโหดจนไม่มีวันทำเสร็จด้วยตัวคนเดียวแน่นอน 100% ดังนั้นใครที่ขี้เกียจเรียน เป็นแต่ลอกการบ้านเพื่อน ทำลายทีมเวิร์ก ปั่นงานกลุ่มส่งๆ มาตลอดสามปีแรก ก็จะได้รับผลกรรมแบบทบต้นทบดอกเอาในเทอมนี้เช่นกัน

• Senior Project ปิดท้ายชีวิตการเรียนวิศวฯ เคมีด้วยโครงงานทางวิศวกรรม เทอมสุดท้าย! หน่วยกิตน้อย! สบาย? ไม่จริงหรอก... เพราะงานนี้แหละหนักสุดๆ โดยเราจะต้องเริ่มทำเองทั้งหมดตั้งแต่เลือก อ. ที่ปรึกษา (พยายามเลือกท่านที่มีเวลาว่างเยอะๆ เข้าไว้ ไม่งั้นเห็นนรกแน่) ติดต่อกับผู้สนับสนุนภายนอกคณะ (ภาคอุตสาหกรรม/ ห้องแล็บ/ บริษัทที่รับสั่งซื้อวัตถุดิบ ฯลฯ) และกำหนดความก้าวหน้าของงานด้วยตัวเอง .. ถ้าคุณทำเฉื่อยๆ มาทั้งเทอม คุณจะโดนซักฟอกใน defense presentation จนเละเทะต่อหน้าสายตาอาจารย์และเพื่อนๆ 

- สาขาที่เรียนเอาไปใช้ทำอะไรได้บ้าง?

ตอบสั้นๆ ครับว่า เอาไปคุมโรงงาน :P หรืออาจไปทางสายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับภาคอุตสาหกรรมเช่น R&D หรือ sales engineer ก็ได้ และก็มีไม่น้อยที่ไต่ขึ้นไปเป็นผู้บริหาร เพราะวิศวกรหลายส่วนก็ผ่านวิชา Engineering Management กันมาบ้าง

- บอกเคล็ดลับการเรียนในสาขานี้อย่างคนมีกึ๋นมา 1 ข้อ

เคล็ดที่ว่าสำหรับผมแล้ว ... มันคล้ายกันกับการเรียนทุกสายนะ...คือ "ต้องหมกมุ่น" ครับ...เหมือนกับว่าถ้าเราบ้าการ์ตูนเรื่องนึงแล้วเราจะหมกมุ่น เห็นอะไรเป็นการ์ตูนไปหมด...การเรียนก็เช่นกัน ถ้าเราหมกมุ่นเยอะๆ ให้ใจจดจ่ออยู่กับมัีนมากๆ ... เช่นเวลาซักกางเกงในตอนอยู่หอ ก็คิดถึง mass diffusion phenomena ที่มีทิศทางของ flux จากเนื้อผ้าที่มีความเข้มข้นสูงไปยังน้ำแฟ้บที่ความเข้มข้นต่ำ, ค่า solubility ของไขมันในระบบที่มีสบู่และไม่มีสบู่ การแตกตัวของไอออนและจุดสมดุล, หรือเวลาตากผ้าก็คิดถึงความสัมพันธ์ระหว่างอัตราการระเหย อุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ และการปรับปรุงประสิทธิภาพของระบบ เช่น ซักกางเกงในอย่างไรให้เร็วขึ้นตามหลักการถ่ายเท ฯลฯ

- อยากบอกน้องๆ ที่จะเลือกคณะนี้ว่า?? 

ถ้าใจไม่รักจริงชนิดเห็นแล้วปิ๊งปั๊ง ก็ต้องใช้ความสม่ำเสมอเข้าสู้ครับ เพราะเขาว่ารักแท้แพ้ใกล้ชิด (ฮา) วิศวฯ เคมีเป็นสาขาที่ค่อนข้างเน้นการทำงานเป็นทีม ดังนั้นพรสวรรค์อาจไม่ใช่คำตอบทั้งหมด ผมคิดว่าทัศนคติที่ดีต่อวิชาชีพ และการรู้จักบริหารทรัพยากรในทีม ก็อาจทำให้เรามีโอกาสที่ดีอย่างคาดไม่ถึงครับ

ขนาดผมที่ได้เกรดเฉลี่ยสมัย ป. ตรี มาแบบดาษๆ ยังได้ทุนเรียนเต็ม และเป็นหัวหน้ากลุ่มทำโปรเจคสมัย ป. โทเกือบทุกงานเลยนะเออ 

คำแนะนำเพิ่มเติม

- น้องๆ คนไหนที่สนใจสาขาวิชานี้ แนะนำให้ลองนำ keyword ทั้งหลายในเอนทรี่นี้ไป search จากแหล่งความรู้ออนไลน์หรือค้นตามห้องสมุดเอาได้ครับ...ยังไม่ต้องลงลึกให้คำนวณเป็น สเต็ป InW ตั้งแต่ปีหนึ่ง แต่เพียงเพื่อจะได้เห็น concept หลักของแต่ละวิชา บทบาทในภาพรวมขององค์ความรู้ และที่สำคัญคือ ความเกี่ยวเนื่องสัมพันธ์กันของแต่ละวิชาครับ

พอเข้ามหาวิทยาลัยกันแล้ว...เชื่อสิว่า ไม่มีวิชาที่เรา "ไม่รู้จะลงเรียนไปทำไม"  อยู่หรอก

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ชักมันมือ ไว้ต่อตอนสองกับ "ทำวิจัยอย่างคนมีกึ๋น" และตอนสามกับ "เรียนนิติฯ อย่างคนมีกึ๋น" เร็วๆ นี้ครับ m(_ _)m

หา? "มุขศาสตร์อย่างคนมีกึ๋น" เหรอ? ... อืม ไว้รอกันอีกยาวๆ ละกันนะ ^^;; ผมยังเขียนแก๊กประกอบไม่เสร็จเลย

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Tag เรียน......อย่างคนมีกึ๋น